Natuurinclusief akkerbouwer Martin van Loon: “betaalbare grond is cruciaal”

Tot 2020 was het bedrijf van Martin van Loon (42) in Delwijnen een modern melkveebedrijf. Nog in 2015 bouwden ze een nieuwe serrestal met plek voor 120 koeien en twee melkrobots. Toen die net klaar was gooide de fosfaatheffing roet in het eten. De stal stond nog niet vol, terwijl de kosten al waren gemaakt. Dit leidde tot een lastige keuze: doorgaan en met zijn vrouw tot het pensioen hard werken om de hypotheek af te lossen, of het roer omgooien.

Hij koos voor dat laatste. De eigendomsgrond werd verkocht om de schulden af te lossen. De 24 ha pachtgrond hield hij aan. In 2020 gingen de melkkoeien weg. In de stal zit tijdelijk een paardenfokker. Maar in een hoek begint alweer een kleine veestapel te groeien met brandrode runderen. Voor “een eerlijk stukje vlees”, rechtstreeks aan de consument te leveren.  

Akkerbouw als passie
Momenteel werkt Martin nog als natuurbeheerder langs de Maas voor Rijkswaterstaat. Maar binnen vijf jaar wil hij van zijn bedrijf een inkomen kunnen halen. Zijn uitdaging ligt in de akkerbouw. “De bodem en het gewas, dat was altijd al mijn passie,” aldus Martin. Als eerste in de Bommelerwaard startte hij met het agrarisch natuurpakket Biodivers Akker Mozaïek (BAM). Daarbij wisselen stroken bloemen, graan, luzerne en gras elkaar af. Dat is goed voor de bodem, insecten en vogels. Zo zag hij inmiddels soorten als de rode wouw en de gele kwikstaart terugkeren.

Nu nog pionieren
Uitdaging voor Martin is om buiten de natuurvergoeding ook van de gewassen een goede opbrengst te halen. De luzerne en het gras kunnen naar de koeien. Maar in plaats van de voertarwe denkt hij aan de teelt van beter renderende granen.  Ook dat wil hij dan, als meel, direct aan consumenten verkopen. Het is nu nog pionieren. “Hoe krijg ik de luzerne goed aan de groei en de grond het beste bewerkt?” Maar de grasstrook gaat dankzij de stikstofbinders luzerne en klaver al heel goed. En hij is blij dat hij investeerde in goede lichte machines voor zijn zware kleigrond.

Betaalbare grond
Voor de toekomstige landbouw ziet hij een mix van bedrijfsvormen: “Boeren hebben verschillende motivaties. Naast natuurinclusief, moet er ook ruimte blijven voor gewone productieboeren.  Maar de grondprijs speelt een sleutelrol. In de regio betaalde een investeringsmaatschappij laatst 140.000 voor een hectare. De huurprijzen stijgen boven de €2000 per jaar , terwijl de opbrengsten niet navenant stijgen. Dat is voor een normale boer niet op te brengen. Zo wordt bedrijfsovername en kleinschalig of extensief boeren onmogelijk gemaakt. Zonder toegang tot betaalbare grond is er geen toekomst,” stelt Martin.

Wat neem ik mee van Martin?
Martin weet met passie en veerkracht uit een grote tegenslag een nieuwe kans te creëren. Het is belangrijk dat de overheid dit in crisissituaties op de juiste wijze weet te waarderen en te ondersteunen.  Het is ook tijd voor beleid om op een of andere manier de ontwikkeling van de grondprijs te beheersen.